شرح دعای مکارم الاخلاق توسط استاد شیخ علی مرادزاده

(لازم به توضیح است که متاسفانه جلسات اول و دوم و سوم  این بحث ضبط و ثبت نگردیده است. از این جهت پوزش ما را بپذیرید و به ادامه این بحث توجه نمایید.)
...... وَصَحِّحْ بِما عِنْدَكَ يَقينى..... خدایا، یقینم را به آن چیزی که نزد توست، صحیح فرما.
یقین را در فراز قبلی توضیح دادیم . یقین یعنی که انسان علم به وجود چیزی داشته باشد و نبودن آن را هم محال بداند. حالا این یقین نیاز به اصلاح دارد.
در روایت داریم که پیامبر (ص) فرمودند:
 إِنَّ الْيَقِينَ أَنْ لَا تُرْضِيَ أَحَداً عَلَى سَخَطَ اللَّهِ‏ وَ لَا تَحْمَدَنَّ أَحَداً عَلَى مَا آتَاكَ اللَّهُ وَ لَا تَذُمَّنَّ أَحَداً عَلَى مَا لَمْ يُؤْتِكَ اللَّه‏
... یعنی راضی نکند مردم را به قیمت خشم خدا.
بعضی وقتها می خواهیم کاری کنیم تا مردم از ما راضی باشند اما به چه قیمتی؟ به قیمت خشم خدا؟
مثلا یک مجلس عروسی است و من می دانم که در این مجلس، گناه هم هست، موسیقی، رقص، اختلاط زن و مرد، بی حجابی و .....به خودش می گوید اگر نروم طرف بدش میآد، ناراحت میشود، با من قطع رابطه می کند، خب چه کار کنم؟جواب این سوال این است که نرو. باید آنقدر باور و یقین داشته باشی و معاد را باور داشته باشی که این گناه است و باعث عذاب و اصلا باکی هم نداشته باشی که فلانی ناراحت می شود. به خودت بگو، طرف نمی تواند دست از گناه بردارد ولی من که پا دارم نروم. بگو نمی خواهی دست از گناه برداری من هم نمی توانم دست از خدا بردارم.
امام در ادامه روایت می فرمایند: « مردم را به چیزی که خدا به تو نداده سرزنش نکن.»  این هم جلوه دیگری از تصحیح یقین است. بعضی وقتها خدا یه چیزی به ما نداده، یه چیزی در زندگی کم داریم. حالا که خدا نداده، به زمین و زمان بد میگه، به همه سوء ظن داره. مثلا چون خدا به او فرزند دختر داده و پسر نداده.
ما اگر یقین داریم که خدا مدیریت می کند چرا دیگران را سرزنش می کنیم؟
اما سجاد علیه السلام در ادامه دعای مکارم می فرمایند: وَاسْتَصْلِحْ بِقُدْرَتِكَ ما فَسَدَ مِنّى......خدایا، تو با قدرتت، آنچه را من خراب کردم اصلاح کن.
یعنی تو زمینه اش را آماده کن تا من خرابکاری هایم را درست کنم. راه گشایش را در زندگی ام ایجاد کن. به تعبیر دیگر، آنچه که از جانب من فاسد شده آن را اصلاح کن.
بعضی می گویند، حالا ما یه گناهی انجام دادیم، نه کسی دیده و نه به جایی برخورده. یعنی اثر گناه را محدود می داند در حالی که این گونه نیست.
وقتی انسان گناهی انجام می دهد، سه تاثیر دارد:
1-  خودمان خراب می شویم. روح را تخریب می کنیم. ظرف روح را می شکنیم. قلب ما باید جای کمالات باشد. امام علی علیه السلام در نهج البلاغه می فرمایند: « إنَّ هذه الْقُلُوب أوعیةٌ فَخَیرها أَوْعاها.  این قبل ها ظرف هایی است. بهترین آن پرگنجایش ترین آنهاست.» (حکمت 139)
گناه، انسان را کم ظرفیت و بی توفیق می کند. دیده اید که بعضی ها می گویند حال نداریم قرآن بخوانیم، حال نداریم نماز بخوانیم، حال نداریم کار خیر بکنیم. اینها به خاطر گناهانی است که انسان انجام می دهد.
2- محیط را خراب می کند. سند این حرف، آیه 41  سوره روم است:
« ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما کَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ لِيُذيقَهُمْ بَعْضَ الَّذي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ . در خشکی و دریا به سبب اعمال زشتی که مردم به دست خود مرتکب شدند ، فساد و تباهی نمودار شده است تا [ خدا کیفر ] برخی از آنچه را انجام داده اند به آنان بچشاند ، باشد که [ از گناه و طغیان ] برگردند.»
در روایت داریم بعضی گناهان عرش الهی را می لرزاند. ما فکر می کنیم گناهی کردیم و طوری هم نشد. گناه که شد زلزله می آید، بلایای آسمانی می آید. هر گناه جدیدی که ایجاد می شود، بلای جدیدی هم ایجاد می شود.
3- سومین اثر گناه ، سرنوشت ماست در قیامت. طبیعی است که وقتی هم دنیا را خراب کردیم و هم خودمان را، آخرتی هم نداریم. لذا امام می فرماید که خدایا، آن آثار فساد را هم برایم اصلاح کن. در حدیث معراج داریم که انسانها بر اثر گناهانی که در دنیا انجام داده اند به شکل های مختلفی محشور می شوند.
 
فراز بعدی دعای مکارم الاخلاق:
اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلى‏ مُحَمَّدٍ وَالِهِ، وَاكْفِنى ما يَشْغَلُنِى الاْهْتِمامُ بِهِ، خدایا به محمد و خاندان او درود و رحمت فرست و مرا کفایت کن از آن چیزی که مرا از اهتمام به تو باز می دارد.
کفایت یعنی جایگزین کردن یکی به جای دیگری تا کار او را انجام دهد. امام در این فراز می گوید که خدایا، به هر حال در زندگی دغدغه هایی دارم ، مشکلاتی دارم، خدایا کفایتم کن. زندگی ام را طوری بچرخان که وقت داشته باشم به تو هم توجه کنم و اهتمام داشته باشم.
خدایا امور زندگی ، مرا به خود مشغول می کند و نمی گذارد که به کارهای مهمتر خودم برسم.
وَاسْتَعْمِلْنى بِما تَسْئَلُنى غَداً عَنْهُ،  خدایا؛

مرا به کاری بگمار که فردا از من سوال خواهی کرد.
یعنی همیشه آنجایی باشم که باید باشم. کاری را انجام بدهم که باید بکنم. خدایا؛ فردا چه چیزی را از من سوال خواهی کرد؟
امام صادق علیه السلام می فرمایند: وَ اعْلَمْ أَنَّكَ‏ سَتُسْأَلُ‏ غَداً إِذَا وَقَفْتَ بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عَنْ أَرْبَعٍ
« بدان، فردا که در مقابل خدا ایستادی، از چهار چیز از تو سوال می کنند:
1-  شَبَابِكَ فِيمَا أَبْلَيْتَهُ‏  جوانی را کجا و در چه راهی خرج کردی.
2- وَ عُمُرِكَ فِيمَا أَفْنَيْتَهُ   عمرت را کجا تمام کردی. جای تامل است که امام جوانی را جدای از عمر پرسید چون عمر شامل جوانی هم می شود. زیرا جوانی آن قدر مهم است که به طور جدا به آن پرداخته شده.
3- وَ مَالِكَ مِمَّا اكْتَسَبْتَهُ  مال و دارایی ات را از کجا و چه راهی به دست آوردی. حلال بود ؟ حرام بود؟ بعضی ها باک شان نیست که از چه راهی کسب درآمد می کنند.ولی بعضی ها حساس اند حتی به یک ریال آن. در محیط کار، چگونه ای؟ درست کار می کنی یا نه.
4- وَ فِيمَا أَنْفَقْتَهُ   این مال را در کجا خرج کردی؟فقط درآمد نیست که باید حلال باشد بلکه  مخارج هم باید حلال باشد. نمی تواند بگوید که مال خودم است و هرجور که بخواهم می توانم خرج کنم. باید در مسیری خرج کند که خدا برایش تعیین کرده.  
فَتَأَهَّبْ لِذَلِكَ وَ أَعِدَّ لَهُ جَوَابا   خودت را برای چنین سوال هایی آماده کن و برایش جوابی داشته باش.»
امام علی علیه السلام می فرمایند: لَيْسَ‏ لِلْعَاقِلِ‏ أَنْ يَكُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِي ثَلَاثٍ  عاقل آن است که در یکی از این سه حالت باشد؛  
َ مَرَمَّةٍ لِمَعَاشِهِ‏  برای زندگی و معاش خود تلاش کند
 وَ خُطْوَةٍ لِمَعَادِهِ   یا در مسیری باشد که آخرتش را تامین می کند
أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ.   یا این در حال یک لذت غیر حرام باشد. سیاحت کند به کوه برود و از نعمت خدا بهره ببرد. عمر اگر در یکی از این سه راه خرج شد اشکالی ندارد ولی غیر از این ، باطل است.   
در فراز بعدی دعا امام سجاد علیه السلام می فرمایند:   وَاسْتَفْرِغْ اَيّامى فيما خَلَقْتَنى لَهُ،  
فراغ یعنی حالتی مثل این که ظرف را برگردانیم که هیچ چیز داخل آن نباشد. استفراغ ایام یعنی خالی کردن ایام از هر چیزی که غیر از هدف خلقت است.
خدایا، وقتم را خالی کن در آن مسیری که مرا برای آن خلق کرده ای. خدا ما را برای چه خلق کرده؟ خلق کرده که شصت سال هفتاد سال زندگی خوشی داشته باشیم؟ خداوند در سوره ذاریات آیه 56 می فرماید:
 وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلاَّ لِيَعْبُدُونِ   و جنّ و انس را نیافریدم مگر برای آنکه مرا پرستش کنند.  
هدف خلقت و هدف این همه تشکیلاتی که خدا راه انداخته برای این است که انسان بندگی کند، معرفت پیدا کند به خداوند و مسیر خود را پیدا کند و به آن ختم نکند.
چطور فرزندی که در رحم مادر است او را مدیریت می کنید مواظبت می کنید بیماری نداشته باشد با جسم و روح او همراهید تا خدای نکرده ناقص الخلقه نباشد. چون می دانید که آن بچه جایش آنجا نیست. بعد از نه ماه برای یک زندگی شصت هفتاد ساله، او را کمک می کنید. عین همین مطلب هم اینجا هست که باید شخص در این دنیا هم شصت هفتاد سال مدیریت شود به خاطر این که حرکت ما برای دنیای بعدی است.
لذا خداوند می فرماید:   تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوي....  به نفع خود توشه برگیرید ، که بهترین توشه پرهیزکاری است. (بقره/197)

 

تاریخ ارسال: 1394/11/25
تعداد بازدید: 564

ارسال نظر

نام:
ایمیل:
سایت:
نظر:
متن داخل تصویر را وارد نمایید:
این قسمت به حروف بزرگ و کوچک حساس نیست.